Μπλιάτκας Θωμάς - Νάουσα - Naoussa

του Κώστα Κούλη, δημοσιευμένο στη “Φωνή της Ναούσης” της 31-05-2008

Πολύς λόγος γίνεται τον τελευταίο καιρό με αφορμή την αναμενόμενη συνένωση των Δήμων της χώρας με το σχέδιο «Καποδίστριας 2» και την πιθανότητα να ενωθούν οι τρεις Δήμοι της πάλαι ποτέ επαρχίας Ναούσης σε έναν. Πολλοί έχουν εκφράσει τις απόψεις τους με δημοσιεύματα, αλλά γίνεται συζήτηση και στα Δημοτικά Συμβούλια.
Από όσα έχω πληροφορηθεί, οι άρχοντες των Δήμων Ανθεμίων και Ειρηνούπολης δεν επιθυμούν την συγχώνευση με την Νάουσα. Κατηγορούν τους Ναουσαίους για «υπεροπτική» και «περιφρονητική» συμπεριφορά στο παρελθόν, και επικρίνουν τον Δήμο Νάουσας ότι «δεν τους βοήθησε όσο έπρεπε».
Ας δούμε λίγο το βάσιμο των κατηγοριών αυτών, και πρώτα εκείνην σχετικά με την βοήθεια που πρόσφερε ή δεν πρόσφερε η Νάουσα στα χωριά.
Μετρήστε τις επενδύσεις που έκαναν Ναουσαίοι στην γύρω περιοχή και αντίστροφα των κατοίκων των χωριών της επαρχίας στην Νάουσα.
Πόσο, για παράδειγμα, θα είχε αναπτυχθεί τις τελευταίες δεκαετίες ο Κοπανός, χωρίς τα ψυγεία-διαλογητήρια των Ναουσαίων;
Πόσοι δεν έφαγαν ψωμί δουλεύοντας στα εργοστάσια των Ναουσαίων; Υπήρξαν ποτέ διακρίσεις σε βάρος τους; Τους αρνήθηκε κανείς να δουλέψουν στη Νάουσα;
Και πόσο εργάστηκαν οι Ναουσαίοι για την προβολή και αξιοποίηση των αρχαιοτήτων όλης της περιοχής που μπορούν να αποτελέσουν θαυμάσιο κράχτη για τουρίστες;
Δεύτερο, παραπονιούνται ότι ο Δήμος μας δεν έκανε «αρκετά» για να τους ενισχύσει. Όμως, ας μας πει κανείς, πόσο θεωρείται «αρκετά»; Από τα λίγα που γνωρίζω, κατά καιρούς υπήρξαν διάφορες, μικρές ή μεγάλες, συνεργασίες. Αυτό δεν μπορούν να το αρνηθούν.
Επίσης, ας μην λησμονεί κανείς ότι οι Δήμαρχοι εκλέγονται από τους δημότες κάθε Δήμου για να υπηρετήσουν τα συμφέροντα των ίδιων, όχι για το καλό των άλλων ΟΤΑ. Πώς θα μπορούσε λοιπόν ένας Δήμαρχος της Νάουσας (ή και οποιασδήποτε άλλης πόλης) να βοηθήσει άλλους, ανεξάρτητους Δήμους ή Κοινότητες σε βάρος της πόλης του; Θα διέπραττε, τότε, τουλάχιστον το αδίκημα της απιστίας και θα κινδύνευε να βρεθεί στην φυλακή.
Μήπως όμως μπορούν, όσοι κατηγορούν την Νάουσα για έλλειψη βοήθειας, να αποδείξουν ότι οι ίδιες οι Κοινότητές τους βοήθησαν περισσότερο η μια την άλλη; Ή μήπως τους βοήθησε περισσότερο η Βέροια ή η Σκύδρα, με τις οποίες ακούγεται ότι προτιμούν να ενωθούν;
Τέλος, ας συγκρίνουν την πρόοδο των τριών Διαμερισμάτων που ανήκουν στον Δήμο Νάουσας με εκείνη των Διαμερισμάτων των Καποδιστριακών Δήμων Ανθεμίων και Ειρηνούπολης…
Γίνεται λοιπόν φανερό ότι τα περί «μη βοηθείας» αποτελούν πρόφαση. Άλλες είναι οι πραγματικές αιτίες.
Ποιες είναι αυτές; Κατά την ταπεινή μου άποψη, δύο: οι διαφορές στην πληθυσμιακή σύνθεση και οι προσωπικές φιλοδοξίες ή φοβίες κάποιων.
Ας δούμε λιγάκι την ιστορική εξέλιξη των πληθυσμών.
Από την ίδρυσή της η Νάουσα κατοικήθηκε αποκλειστικά από ελεύθερους Έλληνες που ανάγκασαν τον κατακτητή να τους δώσει προνόμια, χάρη στα οποία γρήγορα πρόκοψαν οικονομικά και πνευματικά, σε αντίθεση με τα χωριά της περιοχής που κατοικήθηκαν από εκείνους που ήλθαν, με ή χωρίς τη θέλησή τους, να δουλέψουν ως κολίγοι στα μεγάλα τσιφλίκια της περιοχής και ανάμεσά τους πολλοί σλαβόφωνοι και βουλγαρόφωνοι (ακόμη και σήμερα κάποιοι στα χωριά ονομάζουν τη Νάουσα Νεγκόσι).
Αυτό βέβαια δεν εμπόδισε τους κατοίκους όλων σχεδόν των οικισμών να συμμετάσχουν στην επανάσταση της Νάουσας το 1822, γεγονός για το οποίο τιμωρήθηκαν από τους Τούρκους όμοια με την Νάουσα, δηλαδή οι οικισμοί ξεθεμελιώθηκαν και όσοι κάτοικοι απόμειναν σφαγιάστηκαν ή εξανδραποδίστηκαν.
Μετά το ολοκαύτωμα, όταν ξανακτίστηκαν η Νάουσα και όσοι από τους οικισμούς ξαναζωντάνεψαν τότε, οι διαφορές μεταξύ των πληθυσμών αμβλύνθηκαν σημαντικά, χωρίς όμως ποτέ να εκλείψουν. Έτσι, στον μεγάλο Μακεδονικό αγώνα η Νάουσα και πολλά χωριά συμμετείχαν με το μέρος των Ελλήνων, ενώ άλλα χρησιμοποιήθηκαν (κάποια ακούσια και κάποια όχι) από τους Βουλγάρους κομιτατζήδες ως βάσεις και ορμητήρια. Με τον ερχομό του Ελληνικού όμως και την ανταλλαγή που ξεκαθάρισε σε μεγάλο βαθμό την σύνθεση των τοπικών πληθυσμών, αυτές οι διαφορές σχεδόν μηδενίστηκαν, και πάντως έπαψαν να έχουν την παραμικρή σπουδαιότητα στην καθημερινή ζωή. Σε αυτό βοήθησε πολύ και το προσφυγικό στοιχείο που εγκαταστάθηκε σε όλους τους οικισμούς και λειτούργησε ως συνδετικός ιστός.
Σήμερα όμως αποκαλύπτεται ότι κάποιοι, και από τις δύο πλευρές, δεν έχουν ξεχάσει αυτές τις διαφορές του παρελθόντος. Και με βάση αυτές προσπαθούν να αποτρέψουν την συνένωση των τριών Δήμων.
Η διαφορά είναι ότι οι Ναουσαίοι που σκέπτονται έτσι είναι πολύ λίγοι και η Νάουσα στην συντριπτική της πλειοψηφία επιθυμεί την συνένωση, ενώ αντίθετα εκείνοι των άλλων δύο Δήμων φαίνεται ότι αποτελούν την πλειοψηφία των τοπικών αρχόντων (ελπίζω όχι και του λαού) που έχουν την δύναμη να αποτρέψουν τουλάχιστον την εκούσια συνένωση.
Αυτό είναι φανερό από τις τοποθετήσεις των Δημοτικών αρχόντων στις πρόσφατες συνεδριάσεις των Δημοτικών Συμβουλίων.
Θα πρέπει αυτοί, όμως, να σκεφτούν ότι η συνένωση σε έναν Δήμο με την Νάουσα τους συμφέρει από πολλές απόψεις. Θα δημιουργηθεί ένας μεγάλος Δήμος με περισσότερους από 40.000 κατοίκους, με ό,τι αυτό συνεπάγεται από άποψη οικονομικών ωφελειών. Η Νάουσα έχει την εμπειρία μεγάλης πόλης, κάτι που στερούνται όλες οι κοινότητες της περιοχής και θα απαιτηθεί χρόνος για να την αποκτήσουν. Οι δεσμοί μεταξύ των κατοίκων, όσο κι αν κάποιοι θέλουν να τους θάψουν, υπάρχουν. Θα αξιοποιηθούν καλύτερα οι πλουτοπαραγωγικοί πόροι της περιοχής, οι περισσότεροι κοινοί για τους τρεις Δήμους. Θα έλεγα μάλλον ότι και ο Δήμος Δοβρά (με την εξαίρεση της Πατρίδας) θα πρέπει να συνενωθεί με την Νάουσα.
Και νομίζω ότι πρέπει να ξεπεραστεί και το σύμπλεγμα κατωτερότητας που νοιώθει το χωριό απέναντι στη Νάουσα, η Νάουσα απέναντι στην Βέροια, η Βέροια στην Θεσσαλονίκη, η Θεσσαλονίκη στην Αθήνα και πάει λέγοντας.
Υπάρχει όμως και κάποιος άλλος λόγος, όσο κι αν δεν ομολογείται δημόσια: οι προσωπικές φιλοδοξίες εκείνων που, όντας κάτοικοι χωριών, ανησυχούν ότι στον μεγάλο Δήμο Νάουσας δεν έχουν πιθανότητες να καταλάβουν ύψιστα αξιώματα. Και ο φόβος ότι κάποια Διαμερίσματα θα υποβιβαστούν (με πιθανές δυσμενείς οικονομικές επιπτώσεις).
Και για μεν το δεύτερο, είναι βέβαιο ότι θα προνοήσει ο νόμος (αυτό ήδη έχει λεχθεί).
Όσο για το πρώτο, στην πράξη θα φανεί ποιος πραγματικά αξίζει να καταλάβει τα δημόσια αξιώματα. Και αυτόν που αξίζει δεν θα τον σταματήσει η καταγωγή του από κάποιο χωριό και όχι από την Νάουσα. Θέλετε παραδείγματα; Δείτε την επιτυχία του αγαπητού Ηλία Φωτιάδη που εκλέγεται συνεχώς βουλευτής με την ψήφο και των Ναουσαίων, ή του Γιάννη Ευθυμιάδη που εκλέγεται συνεχώς Δημοτικός Σύμβουλος και υπήρξε και Αντιδήμαρχος Νάουσας, ή και του Άγγελου Τόλκα που εκλέχτηκε Νομαρχιακός Σύμβουλος, πριν ακόμη την συνένωση.
Και να θυμάστε πάντοτε: εκείνα που μας ενώνουν είναι πολύ περισσότερα!

Το Ολοκαύτωμα της Νάουσας Συντάχθηκε απο τον/την dwdekatheon Παρασκευή, 14 Μάρτιος 2008 18:06

Το Ολοκαύτωμα της Νάουσας

Νάουσα, πόλις ηρωική, κτισμένη σ’ ένα ψηλό αντέρεισμα του Ανατολικού Βερμίου, σχηματισμένο από το άνοιγμα δύο άγριων φαραγγιών που χαμηλώνουν απότομα προς τον κάμπο της Ημαθίας, στα σύνορα της Κεντρικής και Δυτικής Μακεδονίας. Στεριώνει τις πλάτες της στο δασωμένο Βέρμιο, ενώ μπροστά της απλώνονται καταπράσινες πλαγιές και κάμπος γεμάτος αμπέλια, ροδακινιές και μηλιές.

Δεξιά και αριστερά της πόλης κυλούν με βρόντο σκουρόχρωμα νερά που έχουν τις φλέβες τους στην καρδιά του Βερμίου.

Είναι άραγε νέα, όπως τη θέλει η ιστορία, ίδρυση της πόλης στα τέλη του 14ου αιώνα, ή παλιά, όπως δείχνουν τα Σπήλαια της Σχολής του Αριστοτέλη και τα απομεινάρια ιερού στις διπλανές πηγές, οι τάφοι και τα ερείπια των αρχαίων Μακεδόνων που ξεθάβονται στα θεμέλιά της και όπως το βροντοφωνάζουν τα νερά της Αράπιτσας που χρόνια ολόκληρα ρέουν ασταμάτητα ποτίζοντας τις πανάρχαιες ρίζες της;

Είναι μαζί παλιά και νέα η Νάουσα. Είναι η μοίρα μας, είναι η μοίρα της Ελλάδας και του Έλληνα. Οι παλιότεροι περιηγητές που πέρασαν από τη Νάουσα στα δύσκολα χρόνια της Τουρκοκρατίας αλλά και οι σημερινοί επισκέπτες γοητεύονται από τις φυσικές ομορφιές του τοπίου και τη φιλόξενη διάθεση των Ναουσαίων και κάποιοι απορούν.

Πώς είναι δυνατόν μια τέτοια πόλη, προικισμένη από τη φύση, δουλεμένη από τους κατοίκους, πλούσια, όμορφη, σχεδόν ημιανεξάρτητη, με τόσα προνόμια δοσμένα από τη Βαλιντέ Σουλτάνα, να ξεσηκωθεί και να μπει στον αγώνα κατά των Τούρκων θυσιάζοντας τα πλούτη της και την ευημερία της; Ελεύθερη Μητρόπολη των Χριστιανών της πέραν του Αξιού Μακεδονίας την αποκαλεί ο Γάλλος περιηγητής και ιστοριογράφος Πουγκεβίλ.

Κι όμως η Νάουσα ξεσηκώθηκε σύσσωμη το Φλεβάρη του 1822.

Με επικεφαλής εκλεκτά τέκνα του, ο λαός της Νάουσας θεώρησε χρέος του να πάρει μέρος στον απελευθερωτικό αγώνα που είχε ήδη αρχίσει και βρισκόταν σε εξέλιξη στη Νότια Ελλάδα.

Άλλωστε δεν θα ήταν η πρώτη φορά, αφού μερικά χρόνια πριν, στα 1795, οι Ναουσαίοι είχαν αποκρούσει τρεις πολιορκίες του Αλή Πασά των Ιωαννίνων, ο οποίος έφτασε στο σημείο να πει “Τα Γιάννενα κι αν με γέρασαν η Νάουσα θα με πεθάνει”

Μυημένοι από νωρίς οι πρόκριτοι του τόπου στη Φιλική Εταιρεία, έχοντας παράδοση οι κάτοικοι στην οπλουργία και στην πολεμική τέχνη, πλαισιωμένοι από αρματωλούς και κλέφτες του Βερμίου, με αρχηγούς μεγάλες μορφές όπως ο Ζαφειράκης Λογοθέτης, ο Γεροκαρατάσος και ο Αγγελής Γάτσος από την Έδεσσα, αποφασίζουν να μπουν στην επανάσταση- 3 Μαρτίου 1822.

Η σημαία της λευτεριάς με το χρυσοκέντητο αναγεννώμενο φοίνικα ξεδιπλώνεται στο Μητροπολιτικό Ναό του Αγίου Δημητρίου και τα συγκεντρωμένα πλήθη μαγνητίζονται από τα λόγια του άρχοντα Ζαφειράκη. Μέσα σε φρενίτιδα ενθουσιασμού και με τις ευλογίες του αρχιμανδρίτη Γρηγορίου δίνουν όρκο πίστης για ¨Λευτεριά ή θάνατο΅

Κι ο αγώνας αρχίζει. Εξοντώνουν τον κατή Αβδούλ Βεχάπ και την Τούρκικη φρουρά της πόλης, εκλέγουν πολιτικό αρχηγό το Ζαφειράκη και διορίζουν γενικό στρατιωτικό αρχηγό της επανάστασης το Γερο- Καρατάσο.

Η πρώτη επίθεση των επαναστατημένων Ναουσαίων γίνεται κατά της Βέροιας. Η Τούρκικη φρουρά τρομοκρατημένη φεύγει αλλά οι Έλληνες δεν μπαίνουν στην πόλη, επειδή μαθαίνουν ότι φθάνει Τούρκικο σώμα από τη Θεσσαλονίκη. Γυρίζουν στη Νάουσα , αποφασισμένοι να αντιμετωπίσουν με όλες τους τις δυνάμεις τα στρατεύματα του Βαλή της Θεσσαλονίκης Εμπού Λουμπούτ.

Ο Γάτσος πιάνει ένα πυκνό δάσος έξω από την πόλη, κοντά στο Αρκουδοχώρι. Ο Καρατάσος οχυρώνεται στη μονή της Παναγίας του Δοβρά και ο Ζαφειράκης με τους υπαρχηγούς του Τσιάμη Καρατάσο, Φίλιππο Θεοδοσίου, Γιαννάκη Καρατάσο και Ζώτο αναλαμβάνουν την άμυνα της πόλης.

12 Μαρτόυ 1822. Ο Κεχαγιάμπεης του Εμπού Λουμπούτ χτυπά με τα ασκέρια του το μοναστήρι της Παναγίας του Δοβρά. Η επίθεση αντιμετωπίζεται ηρωικά από τα παλικάρια του Γεροκαρατάσου και ο κεχαγιάμπεης υποχωρεί ηττημένος.

16 Μαρτίου 1822. Αγανακτισμένος ο Εμπού Λουμπούτ αναλαμβάνει ο ίδιος την πολιορκία της Νάουσας. Επιτίθεται επανηλλειμένα κατά της πόλης αλλά οι προσπάθειές του δεν καρποφορούν. Βλέποντας ότι το πάρσιμο της πόλης ήταν πολύ δύσκολο και αναλογιζόμενος τις δικές του απώλειες προτείνει στο Ζαφειράκη και στους Ναουσαίους να του παραδώσουν την πόλη τάζοντάς τους αμνηστία και πλούτη.

Οι Ναουσαίοι αρνούνται. “Μπέσα στους Αγαρινούς δεν δίνουμε. Ή θα λευτερωθούμε ή θα πεθάνουμε” είναι η απάντησή τους

Οι επιθέσεις των Τούρκων γίνονται τώρα ακόμα πιο ορμητικές. Το μαντάτο που έφτασε από την Υψηλή Πύλη σταλμένο από το Σουλτάνο “Πέτρα στην πέτρα να μη μείνει και ούτε πετεινού λαλιά να μην ακουστεί στις ρημαγμένες και στις ματωμένες όχθες της Αράπιτσας” πρέπει οπωσδήποτε να πάρει σάρκα και οστά.

Και η πολιορκία συνεχίζεται.

Μα η Νάουσα βαστάει. Όμως ως πότε;

Οι άντρες αραιώνουν, τα πολεμοφόδια σώζονται, τα καριοφίλια αχρηστεύονται από την πολύ χρήση, τα τρόφιμα τελειώνουν και ελπίδα για βοήθεια από πουθενά. Κι ο εχθρός πολυάριθμος κι έχει ρίξει στη μάχη και κανόνια.

18 Απρίλη 1822. Πατιέται η πύλη του Αγίου Γεωργίου. Μανιασμένοι οι Τούρκοι ορμούν στην πόλη σκορπίζοντας παντού τον όλεθρο και την καταστροφή. Οι ηρωισμοί όμως των Ναουσαίων δεν σταματούν. Κάθε σπίτι γίνεται ταμπούρι, κάθε πέτρα όπλο, κάθε δάκρυ μαχαίρι. Το αίμα κυλάει στο αφράτο χώμα και πυκνοί καπνοί ανεβαίνουν στον αιμάτινο ουρανό.

Αντιστέκονται στο ναό του Αγίου Δημητρίου ο Βαρβαρέσης με τους Σιουγγαρέους υπερασπιζόμενοι τα γυναικόπαιδα στην εκκλησία, μα πέφτουν όλοι νεκροί. Οχυρώνονται οι οπλαρχηγοί Ζώτος, Τσιούπης και Κωτούλας Καρατάσος σε ένα μεγάλο σπίτι και προσπαθούν να αναχαιτίσουν το Τούρκικο ασκέρι. Αλλά οι δυνάμεις λιγοστές. Ακολουθεί ηρωική έξοδος και τέλος φωτιά στην πυριτιδαποθήκη. Ολοκαύτωμα, σαν εκείνο του Καψάλη και του Γιωργάκη Ολύμπιου.

Ο πύργος του Ζαφειράκη , όπου είχαν μαζευτεί πάνω από 500 γυναικόπαιδα και 400 παλικάρια αντιστέκεται ακόμα. Μάταια; Ποιος ξέρει! Στις 21 του Απρίλη αποφασίζουν ηρωική έξοδο και εξαπατώντας τους Τούρκους κατορθώνουν να διασώσουν μερικά γυναικόπαιδα και να τα οδηγήσουν στον άγιο Νικόλαο. Οι Τούρκοι μπαίνουν στον πύργο και κατασφάζουν τους εναπομείναντες υπερασπιστές του, παίρνοντας ομήρους τις οικογένειες των οπλαρχηγών και πολλά γυναικόπαιδα. Οι μάχες συνεχίζονται μέρα νύχτα στους δρόμους, στα καλντερίμια, στις όχθες της Αράπιτσας.

Και να πως περιγράφει η Θάλεια Σαμαρά τη σκηνή της μεγάλης θυσίας των γυναικών.

“Αλαφιασμένες 13 νέες κοπέλες και μανούλες με μωρά στην αγκαλιά, μέσα απ τα χαλάσματα και τους καπνούς, τρέχουν προς τις ακρινές συνοικίες της πόλης με μια απεγνωσμένη κραυγή στο στόμα “στο βουνό, να σωθούμε”

Βγαίνουν στην εξοχή, σταματούν, η ανάσα κόβεται, τα πόδια τρέμουν, τα μωρά βαραίνουν στις αγκαλιές, μα η ελπίδα τις δίνει φτερά. Κοντεύουν στο γιοφύρι της Αράπιτσας, στους Στουμπάνους, ίσως προλάβουν να σωθούν. Μα από μακριά ακούγεται σάλαγος, χλαλοή, ξεκαθαρίζει ποδοβολητό αλόγων, φωνές και βρισιές. Οι Τούρκοι ‘ Αχ Παναγιά μου ‘ θα τις προλάβουν. Κι ύστερα ξέρουν τι τις περιμένει ατίμωση και το σκλαβοπάζαρο. Η σκέψη τις τρελαίνει, πνίγονται. Ανασασμός μόνο ο θάνατος. Για μια στιγμή χαμένες, σταματάνε. Κάτω απ’τα πόδια τους με βουητό πέφτουν τα αφρισμένα νερά της Αράπιτσας. Είναι τα νερά τους. Από μικρές ο ήχος τους τις νανούριζε, τις συντρόφευε σ’ όλες τις ώρες της ζωής τους, είναι κατάδικά τους, αγαπημένα, και ο θάνατος εδώ στην αφρισμένη τους δίνη θάναι γλυκός λυτρωμός. Και ο χορός ξεκινά. Η πρώτη κοπέλα πέφτει και ακολουθούν κι άλλη, κι άλλη, σφίγγοντας στον κόρφο τους τα βρέφη και ζητώντας συγχώρεση απ’ αυτά. Ο απανωτός γδούπος των κορμιών δένεται με τη βουή του καταρράχτη. Ο πόνος, ο λυγμός και το παράπονο πνίγεται, σβήνει στους αφρούς, μα ψηλά στον αέρα ανεβαίνουν ανάλαφρες οι ψυχές. Επιτέλους λεύτερες!

Η σφαγή στην πόλη συνεχίζεται για 5 ημέρες. Και η διαταγή του Σουλτάνου εκτελείται. Η Νάουσα πάρθηκε. Κάηκαν τα σπίτια, γκρεμίστηκαν τα τείχη, χαλάστηκε η γη, οι κάτοικοι εξανδραποδίστηκαν, οι περιουσίες δημεύτηκαν. Πέρασε ο τύραννος και τα ρήμαξε όλα. Έτσι τουλάχιστον νόμισε, όπως νομίζει κάθε άμυαλος χαλαστής. Πάρθηκε η Νάουσα; Όχι! Η Νιάουστα, η περήφανη, η αγαπημένη, αυτή δεν μπορούσε να παρθεί ποτέ. Η Νάουσα δεν πάρθηκε, ξαναγεννήθηκε, γιατί πίστεψε πως επιτυχία δεν είναι τα πλούτη αλλά η λευτεριά. Ξαναγεννήθηκε η Νάουσα γιατί είχε κρυμμένη μέσα της την ανάσα της αιώνιας Ελλάδας. Η φωνή της, η φωνή της αφοβιάς του θανάτου, ο έρωτας της λευτεριάς και της ζωής μιλάει στις ψυχές και τις συγκλονίζει. Και το θαύμα γίνεται. Κοιτάξτε τις όχθες της Αράπιτσας.

Οι Ναουσαίες δεν είναι πια μόνες. Στο χορό είναι πιασμένες Σουλιώτισσες, κόρες του Μωριά, της Μακεδονίας και της Θράκης. Γυναίκες των Αιγαιοπελαγίτικων νησιών, της Κρήτης και της Κύπρου, γυναίκες της Μικρασίας και του Πόντου.

Ας χαιρετίσουμε λοιπόν αυτόν τον γενναίο χορό, το χορό που μέσα στα ανάλαφρα λικνίσματά του κρατάει ακμαίο το μυστικό της αιώνιας Ελλάδας. Κι ας κλείνουμε ευλαβικά το γόνυ σε αυτόν τον τόπο που έγινε σύμβολο. Γιατί τα σύμβολα δεν χάνονται. Είναι αυτά που κρατούν ζωντανά τα έθνη και δημιουργούν οράματα για το μέλλον.

Στο Αρκοχώρι και στο σπίτι του Τάσου Πασχούλα γιορτάσαμε και φέτος την Πρωτομαγιά. Εγκαινιάσαμε την ψησταριά και το αγριοτρίφυλλο που πρόλαβε άμεσα ο Πασχούλας να ταχτοποιήσει, ώστε να απολαύσουμε όλοι μαζί την ζεστή και όμορφη αυτή μέρα. Πραγματικά όμως και ιδιαίτερα απολαυστική ήταν η βόλτα μας στο δάσος. Μεγάλος απών από την ημέρα ο αδελφός του Σταύρος ….. άντε αυτό το ποτηράκι για σένα Σταύρο…. στην υγειά μας !!!!

Τον Φεβρουάριο του 1822 η Νάουσα και η ευρύτερη περιοχή έγιναν το επίκεντρο της μεγάλης εξέγερσης κατά του τουρκικού ζυγού. Ακολούθησαν σκληρές μάχες με τους Τούρκους, στις οποίες οι Ναουσαίοι αντιστάθηκαν ηρωικά.

Η πολιορκία της πόλης ήταν ασφυκτική και η αντίστασή της κάμφθηκε στις 22 Απριλίου του ίδιου χρόνου. Οι Τούρκοι κυρίευσαν την πόλη και ακολούθησαν σφσγές, λεηλασίες και πυρπολισμοί, ενώ ταυτόχρονα ήταν απερίγραπτες οι σκηνές αυτοθυσίας και ηρωισμού των Ναουσαίων.

Την ημέρα αυτή, οι γυναίκες της Νάουσας αρνούμενες να συλληφθούν και να ατιμωθούν, έπεσαν μαζί με τα παιδιά τους στο γκρεμό του ποταμού Αράπιτσα. Ήταν μια θυσία επική που αναγνωρίσθηκε ως ηρωική πράξη.

Για τη γεναία αντίσταση, τον αγώνα και τη θυσία των Ναουσαίων γυναικών, η Νάουσα φέρει τον τίτλο της Ηρωικής Πόλης έπειτα απο διάταγμα του 1955.

Πανέμορφη εικόνα …. Η Νάουσα όπως ξεπροβάλει στους πρόποδες του Βερμίου. Η πρώτη οπτική επαφή της πόλης με τον ταξιδιώτη που έρχεται σε αυτήν από τον δρόμο Βέροιας – Νάουσας.

Την Κυριακή των Βαΐων στο κτήμα “Μπλιάτκα” όπως κάθε χρόνο μεταξύ φίλων, ψήσαμε όπως επιτάσσει η παράδοση ψάρια, δίνοντας ιδιαίτερη γεύση στο διάλειμμα την νηστείας της Μεγάλης Τεσσαρακοστής  με την νηστεία της Μεγάλης εβδομάδας.

Κυριακή τῶν Βαΐων

Τὸ Σάββατο τοῦ Λαζάρου καὶ ἡ Κυριακὴ τῶν Βαΐων θεωροῦνται ἐκτὸς τῆς Μ. Τεσσαρακοστῆς. Ὁ Συμεὼν Θεσσαλονίκης ἀναφέρει σχετικῶς ὅτι «οἱ τὰ ἰδιόμελα δὲ γεγραφότες Πατέρες, τῇ Παρασκευῇ τοῦ Λαζάρου ψάλλειν ἐκθέμενοι Τὴν ψυχωφελῆ πληρώσαντες Τεσσαρακοστήν, τὴν ἔγερσὶν τε τοῦ Λαζάρου καὶ τὴν ἑορτὴν τῶν Βαΐων ὡς ἰδίας ἑορτάζοντες ἑορτάς, καὶ ἔτι τὴν ἁγίαν ἑβδομάδα τῶν τοῦ Κυρίου σωτηρίων παθῶν, ἰδία παρὰ τὴν νηστείαν ἄγοντες τῶν τεσσαράκοντα ἡμερῶν, δι’ αὐτὰ ἐξαιρέτως τὰ τοῦ Κυρίου ἁγιώτατα πάθη, ἃ ὑπὲρ ἠμῶν ἤνεγκε, τὴν ἀπάθειαν ἡμῖν χορηγῶν».
Αὐτὲς λοιπὸν οἱ δύο ἡμέρες, τυπικῶς εὑρίσκονται στὴν Μ. Τεσσαρακοστη, οὐσιαστικῶς ὅμως εἶναι ἐκτὸς αὐτῆς, δεδομένου ὅτι ἡ Μ. Τεσσαρακοστὴ ἀρχίζει τὴν Δευτέρα, μετὰ τὴν Κυριακὴ τῆς Τυροφάγου, καὶ τελειώνει τὴν Παρασκευὴ τῆς λεγομένης «βουβῆς» ἑβδομάδος, ἤτοι τὴν Παρασκευὴ πρὸ τοῦ Σαββάτου τοῦ Λαζάρου. Ὑπολογίζονται δηλαδὴ πέντε ὁλόκληρες ἑβδομάδες (ἀπὸ τὴν Πρώτη ἑβδομάδα τῶν Νηστειῶν μέχρι τὴν Πέμπτη ἑβδομάδα), πολλαπλασιαζόμενες ἐπὶ ἑπτὰ ἡμέρες καθεμία, καὶ προστιθέμενες σ’ αὐτὲς καὶ πέντε ἡμέρες ἀπὸ τὴν Ἕκτη ἑβδομάδα (δηλαδὴ ἀπὸ Δευτέρα ἕως Παρασκευὴ τῆς «βουβῆς»

• ἔτσι μαθηματικῶς ἔχομεν: 5Χ7(ἡμ.)=35+5 ἡμ. τῆς Στ’=40.

Ἐν ἀναφορᾷ πρὸς τὴν νηστεία αὐτῶν τῶν δύο ἡμερῶν ὑπάρχει μία διαφοροποίηση, ἰδίως γιὰ τὴν Κυριακὴ τῶν Βαΐων, στὸ ζήτημα τοῦ ἂν καταλύεται ψάρι ἢ ὄχι. Ἡ γνώμη τοῦ Θεοδώρου Στουδίτου εἶναι ὅτι τὴν Κυριακὴ τῶν Βαΐων «τρώγεται ψάρι»: «Ἰχθύας δὲ οὐδαμῶς ἐσθίομεν τῶν τὴν ἁγίαν ταύτην νηστείαν (=τῆς Μ. Τεσσαρακοστῆς), πλὴν τῇ ἡμέρᾳ τοῦ Σαββάτου, καὶ τῇ Κυριακῇ τῶν Βαΐων, εἰς δόξαν τοῦ κατελθόντος ἐκ τῆς νηστείας καὶ συνεσθιασθέντος ἐπὶ τῇ τοῦ Λαζάρου ἐγέρσει• ἢ καὶ ἀριδήλως ὡς μία οὖσα καὶ αὐτὴ τῶν τοῦ Χριστοῦ θείων ἑορτῶν». Κατὰ τὸν ὅσιον τοῦτον ἡ ἰχθυοφαγία ἐπιτρέπεται ὄχι μόνον τὴν Κυριακὴ τῶν Βαΐων ἀλλὰ καὶ τὸ Σάββατον τοῦ Λαζάρου, καθότι καὶ αὐτὴ θεωρεῖται Δεσποτικὴ ἑορτὴ (=ἑορτή τοῦ Χριστοῦ)• ὅμως, γιὰ νὰ διατηρηθῆ ἡ δόξα τῆς Κυριακῆς τῶν Βαΐων, ψάρι τρώγεται μόνον τὴν Κυριακή.
Διὰ τὸν ἅγιο ὅμως Νικόδημο τὸν Ἁγιορείτη (ὅπως ἤδη ἀνεφέραμεν), ὁ ὁποῖος ἐπικαλεῖται τὰ Τυπικά, χειρόγραφα ἢ τυπωμένα, τοῦ Ἁγίου Ὅρους, μόνον σὲ μία ἡμέρα τῆς Μ. Τεσσαρακοστῆς τρώγεται ψάρι, δηλαδὴ στὴν ἡμέρα τοῦ Εὐαγγελισμοῦ. Μὲ τὴν κατάλυση ἰχθύος κατὰ τὴν Κυριακὴ τῶν Βαΐων φαίνεται νὰ συμφωνῆ καὶ ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνός, ὁ ὁποῖος δὲν ἀναφέρει μὲν τίποτε συγκεκριμένο, ἐξ ὅσων ὅμως γράφει συνάγεται ἡ ἰχθυοφαγία τῆς ἐν προκειμένῳ Κυριακῆς. Ἄλλωστε, ὅπως σημειώνεται στὴν ἀρχὴ τῆς παραγράφου, ἡ ἀνάσταση τοῦ Λαζάρου καὶ ἡ Κυριακὴ τῶν Βαΐων εὑρίσκονται, ὡς ἰδιαίτερες ἑορτές, ἔξω ἀπὸ τὴν Μ. Τεσσαρακοστή. Εἶναι χαρακτηριστικὴ ἡ θέση τῶν ἁγίων Ἀποστόλων, ὅταν λέγουν: «Μεθ’ ἅς», δηλαδὴ μετὰ τὶς ἑορτὲς τῶν Χριστουγέννων καὶ τῶν Θεοφανείων, «ὑμῖν φυλακτέα ἡ νηστεία τῆς τεσσαρακοστῆς, μνήμην περιέχουσα τῆς τοῦ Κυρίου πολιτείας τε καὶ νομοθεσίας. Ἐπιτελείσθω δὲ ἡ νηστεία αὕτη πρὸ τῆς νηστείας τοῦ Πάσχα, ἀρχομένη μὲν ἀπὸ δευτέρας, πληρουμένη δὲ εἰς παρασκευήν. Μεθ’ ἅς ἀπονηστεύσαντες ἄρξασθε τῆς ἁγίας τοῦ Πάσχα ἑβδομάδος, νηστεύοντες αὐτὴν πάντες μετὰ φόβου καὶ τρόμου…». Εἶναι λοιπὸν ἐνδεικτικοὶ οἱ ὅροι «ἀπονηστεύσαντες» καὶ «ἄρξασθε», δεικνύοντες ὅτι μία νηστεία τελειώνει καὶ μία ἄλλη ἀρχίζει. Αὐτὴ ποὺ τελειώνει εἶναι ἡ νηστεία τῆς Μ. Τεσσαρακοστῆς καὶ αὐτὴ ποὺ ἀρχίζει εἶναι ἡ νηστεία τῆς Μ. Ἐβδομάδος. Ἄρα, οἱ ἑορτὲς τῆς ἐγέρσεως τοῦ Λαζάρου καὶ τῆς Κυριακῆς τῶν Βαΐων εὑρίσκονται σὰν ἀνεξάρτητες ἀνάμεσα στὶς δύο νηστεῖες. Αὐτὴ λοιπὸν ἡ θέση αὐτῶν τῶν τριῶν ἑορτῶν ἴσως νὰ δίδη τὸ δικαίωμα νὰ ὁμιλοῦν περὶ ἡμερῶν, κατὰ τὶς ὁποῖες καταλύεται ψάρι, τὴν Κυριακὴ δέ, κατὰ μία ἄποψη, καὶ αὐγό.

Λουλούδι της ερήμου φύτρωσε στο ερημοποιημένο έδαφος ακτής της Νεκράς Θάλασσας στο Ισραήλ. Η Παγκόσμια Ημέρα της Γης γιορτάζεται στις 22 Απριλίου σε πολλές χώρες του κόσμου με σκοπό να ευαισθητοποιήσει τους ανθρώπους για το περιβάλλον.

Δεν ήξερα ποτέ ότι είμαι περίπου τόσο ψηλός όσο ο Bruse Lee και δεν μπορώ πραγματικά να πιστέψω οτι η μαϊμουδίτσα Paris Hilton ειναι ισα με εμένα ….. εσείς πόσο ψηλοί είσαστε ?